Szalony jasnowidz czyli rzecz o Maurycym Mochnackim

Nieczęsto zdarza się, by Anglik przyjmował polskie obywatelstwo. Uczynił tak w 1949 r. popularny autor beletrystycznych biografii najwybitniejszych postaci w historii Anglii, George Bidwell. Książka zawiera jego autobiografię pisaną lekko i z charakterystycznym angielskim humorem.

Niezwykle barwna opowieść aktorki teatralnej i filmowej. Aktorka z rozbrajającą szczerością opisuje swoją drogę życiową - debiut teatralny na scenie Teatru Krajowego w Darmstadt, występy w Paryżu i debiut filmowy w Londynie, swoje małżeństwo z Rexem Harrisonem, wspólną karierę w Hollywood i występy na Broadwayu. W jej wspomnieniach przewija się cała galeria postaci - Gary Cooper, Laurence 0livier, Greta Garbo, książę Windsor i pani Simpson, Helen Keller.

Książka ta jest biografią króla angielskiego Karola I Stuarta i ukazuje jeden z najbardziej dramatycznych okresów historii Anglii, a mianowicie wielką rewolucję burżuazyjną z lat 1642-1658 dokonaną przez Olivera Cromwella. Autor w sposób barwny i pełen napięcia ukazuje konflikt Karola I z parlamentem, wojnę domową między wojskami króla a wojskami parlamentu dowodzonymi przez Cromwella, proces Karola I oskarżonego o zdradę stanu i skazanego na śmierć. Książka posiada nie tylko wielką wartość poznawczą, ale stanowi również pasjonującą lekturę.

Książka opisuje dzieje króla angielskiego Henryka V (przełom XIV i XV w.) - postaci niezwykle barwnej i ostatniego przedstawiciela ideologii średniowiecznego rycerstwa wywodzącej się z legend o królu Arturze i rycerzach Okrągłego Stołu. Henryk V - wybitny wódz, zwycięzca bitwy pod Agincourt, gdzie poległ kwiat rycerstwa francuskiego, był jednocześnie znakomitym dyplomatą i rządcą kraju. Dzieje jego panowania obfitują w niezwykłe wydarzenia i liczne wyprawy wojenne, zwłaszcza do Francji.

Genialny kompozytor, poeta, twórca dramatu muzycznego, heros pragnący za cenę doczesnego szczęścia uwolnić świat od zła, a zarazem Tristan, dla którego życie bez ukochanej kobiety traci cały swój sens, mistyk i światowiec, człowiek, który zaznał nędzy i lekceważenia, ale też królewskiego przepychu, najwyższego uznania i przyjaźni monarchów, wzniosły i mały - Wagner.

Niezwykle silna indywidualność twórcza Janaczka - najwybitniejszego po Smetanie i Dworzaku kompozytora czeskiego - sprawiła, że choć urodzony w połowie XIX wieku i chronologicznie należący do epoki postromantycznej, potrafił oprzeć się panującej wówczas estetyce, podążył własną drogą i czerpiąc inspirację z morawskiego folkloru, zajął w historii rodzimej muzyki podobne miejsce jak Bartok na Węgrzech, Falla w Hiszpanii czy Szymanowski w Polsce.

Uznawany przez współczesnych mu rodaków za największego z rodzimych geniuszów, był Henry Purcell jednym z najbardziej oryginalnych kompozytorów, jakich wydała Anglia. O krótkim, bo zaledwie 36-letnim życiu “brytyjskiego Orfeusza“ niewiele niestety wiadomo. Upłynęło, ono w służbie króla i Kościoła, a dane, jakie dochowały się do naszych czasów, sprowadzają się w zasadzie do wzmianek w oficjalnych raportach dworskich i aktach kościelnych, stanowiąc raczej dokumentację jego kariery, niewiele zaś mówiąc o nim jako człowieku.

Nazwisko Jana Straussa znane jest w każdym chyba zakątku świata, do którego dotarła cywilizacja, a w każdym razie tam, dokąd dotarł walc. Bo Strauss i walc to niemal jedno.

Gershwin - najczęściej chyba grywany kompozytor XX wieku, jedyny w swoim rodzaju twórca, znany równie dobrze w salach koncertowych, co w nocnych lokalach - to pasjonujący temat do biograficznej opowieści. Okres rozkwitu amerykańskiej muzyki rozrywkowej, w którym dochodzi do sławy, ludzie, wśród których się obracał, miasta, które znał i kochał, wreszcie specyficzny klimat artystycznej bohemy - wszystko to jest atrakcyjnym i barwnym tłem książki o twórcy “Błękitnej Rapsodii“.

Książka oparta na cennych źródłach (listy Brahmsa, Klary Schumann, Józefa Joachima i in.) łączy w sobie najlepiej rozumianą popularność ze ścisłością informacji; jest pasjonującą lekturą, a zarazem kompendium wiadomości o życiu muzycznym drugiej połowy XIX w. Z bogatego tła kulturalno-obyczajowego ówczesnych Niemiec i Wiednia wyłania się wyraziście sylwetka Johannesa Brahmsa - wielkiego kompozytora, “spóźnionego romantyka“, twórcy dzieł symfonicznych, kameralnych, pieśni.